Home
Komentari
Kulturna politika
Ekonomska politika
Debate
Prikazi
Hronika
Polemike
Prenosimo
 
 
Impresum
Pretplata
Kontakt
Oglašavanje
Novi broj
Prošli brojevi
Posebna izdanja
NSPM Analize
Linkovi
Debate:
Kosovo i Metohija
Srbija i Crna Gora
Srbija i NATO
Srbija među ustavima
Crkva i politika
Kuda ide Srbija?
Svet nakon 11. septembra
Istina i pomirenje na ex-YU prostoru
   
  Komentari:
Politički život
Kolumne Đ. Vukadinovića i S. Antonića
Kulturna politika
Ekonomska politika
Polemike
BiH - deset godina posle Dejtona
Savremeni svet
   
  Pregledi:
Prenosimo
Prikazi
Hronika
Ankete
   
 

KOMENTARI

Sudbina dejtonske BiH i Republika Srpska - Prenosimo Novi Reporter (RS)

   

 

Saša Bižić

Satanizovana paralela Kosovo – RS

Izbori u Srbiji su završeni. Uskoro će biti jasno kako poslodavci Martija Ahtisarija zamišljaju takozvani definitivni status Kosova i Metohije, ali i na koji način ta odluka može da utiče na situaciju u Bosni i Hercegovini. Trenutak upoznavanja ovdašnje javnosti sa sadržajem famoznog dokumenta neće imati spektakularan efekat, jer se Srbima s obje strane Drine iz zapadnih centara moći već mjesecima, posredstvom zaobilaznih političkih i medijskih kanala, šalje sugestija da će „rješenje“ u svakom slučaju biti – određeni vid nezavisnosti. Mijenja se samo predznak suvereniteta koji se obećava kosovskim Albancima u Vašingtonu i Briselu. Prvo je ta futuristička secesija trebalo da bude „uslovna“, zatim je postala „nadgledana“, a u finišu separatističke farse postala je „ograničena“.

Trijumf površnosti

Drugorazredne birokrate u institucijama Evropske unije i u spoljnoj politici Sjedinjenih Američkih Država nisu pokazale naročitu maštovitost u nastojanju da pronađu lingvističku doskočicu sa dejstvom bensedina za srpsku stranu zbog planiranog oduzimanja Kosova. Međutim, iz tog miljea demonstrirana je zavidna upornost u pokušajima da se do posljednjeg dana simuliranog pregovaračkog procesa održava fama o konačnom izgledu teksta koji će prezentovati Ahtisari i njegov zamjenik iz Austrije Albert Roan. Iza te degutantne kombinacije oficijelne konspirativnosti i nezvaničnog favorizovanja albanskih zahtjeva ne krije se ništa krupno. Riječ je samo u uvjerenju kolekcije mastiljara, bez vizije i posebnog uticaja u vlastitim profesionalnim sredinama, da će i dobitnici i gubitnici u novoj podjeli karata na Kosovu biti (ne)prijatno fascinirani ukoliko steknu utisak da unutar EU i SAD postoje čitavi trustovi mislilaca sa zadatkom da bdiju nad predstojećim balkanskim raspletima.
Nažalost ili na sreću, nije tako. Ne postoje nikakve hale sa hiljadama ljudi, niko ne grize olovku u besanoj noći nad maketom neuralgičnih tačaka jugoistočne Evrope, nastojeći da izračuna kvadraturu kruga na relaciji Priština – Beograd – Banjaluka – Sarajevo. Ako se potraga za najbezbolnijom metodom izvlačenja iz iračke kaljuge označi kao prioritet na kome je angažovana intelektualna elita među funkcionerima u Stejt departmentu, a razmatranje sudbine Ustava EU kao ključna zadaća njihovih pandana u Evropskoj komisiji, onda se „referenti“ za Kosovo i BiH mogu tretirati kao svojevrsna „kažnjenička bojna“ unutar pomenutih institucija.
Tu dolazimo do glavne karakteristike američke i evropske politike na prostoru bivše Jugoslavije nakon uklanjanja nekada zanimljivih destinacija iz udarnih vijesti CNN-a, 1995. godine u slučaju Bosne i Hercegovine, a 1999. kada je riječ o Kosovu. Ime joj je – površnost. Nema zamlaćivanja razlozima zbog kojih je šest administrativnih jedinica nekadašnje SFRJ preko noći dobilo status samostalnih država, sa uglavnom diskutabilnim granicama. Koga je briga što se i sedmo nedonošče iz titoističke zaostavštine pridružuje tom jatu, iako je deceniju ratova dočekalo kao „socijalistička autonomna pokrajina“, a ne republika?
U toj (anti)logici najgrubljeg pojednostavljenja i vulgarnog pragmatizma, ideja – vodilja glasi: verifikovati zatečeno stanje bez pretjeranog talasanja. To nije bilo moguće mirno realizovati prije deceniju i po, jer su domaći arsenali naoružanja i magacini s municijom bili krcati, pa je raspad zemlje bio eksplozivan i tragičan. U međuvremenu su se od Vardara do Triglava dogodili mirovni sporazumi, NATO-baze i „Žetve“, pa se limitiranoj pameti pripadnika „kažnjeničke bojne“, sa nezainteresovanom komandom u Briselu i Vašingtonu i arogantnim akterima na terenu, čini da je sazrelo vrijeme da se pacifikovanoj balkanskoj svjetini konačno nametnu apsurdni modeli s početka devedesetih godina.

Razlaz sa favoritima

U donekle korigovanoj verziji, te nebulozne ambicije danas su uobličene u namjeru da se ustanovi druga albanska država na Kosovu, jer većinska populacija, zaboga, ima devedeset odsto učešća u ukupnom broju stanovnika, a pri tome je mnogo nervozna i laka na obaraču. Suprotno dominantnom mišljenju, druga polovina pseudokoncepcije ne podrazumijeva naprasnu unitarizaciju BiH, odmah po obavljenom poslu zvaničnog potiskivanja Srbije sjeverno od Kopaonika. Poslije političke i ekonomske stabilizacije Republike Srpske i obrnutog trenda u Federaciji, izvjesnije je prepuštanje Bosne i Hercegovine postojećem odnosu snaga, i to na neodređeni period. „Maloljetnim“ Srbima, Bošnjacima i Hrvatima zaplijenjene su „petarde“, tako da je pouzdanije zamisliti zapadne misionare kako odlaze iz Sarajeva, Banjaluke i Mostara, ostavljajući „tamni vilajet“ da se guši u kontrolisanom animozitetu, nego vjerovati da će BiH u kratkom roku biti transportovana na operacioni sto radi odstranjivanja entiteta i kantona, sa kasnijom terapijom zvanom „novo teritorijalno uređenje“.
Znači, u predstojećim danima i nedjeljama, kada Ahtisari predoči svoj žalosni papir, ništa se ne završava, već započinje duga igra čija je poenta u strpljivosti. Stranci će zadovoljno trljati ruke zbog činjenice da se srpsko nezadovoljstvo zbog otimačine Kosova i u Beogradu i u Banjaluci završava gunđanjem običnih smrtnika u papučama ispred televizora. Onda će čekati da pravoslavni svijet, stiješnjen na jednoj obali Ibra, shvati nove „znakove pored puta“, iako su sada napisani na engleskom jeziku, i krene prema Nišu, Kraljevu i Prokuplju. Za Republiku Srpsku rezervisana je sudbina Sovjetskog Saveza, koji treba da izgubi „hladni rat“ sa protivničkim blokom i da se skljoka sam od sebe, nemoćan, inferioran i beznadežno anahron.
Ipak, u toj šemi nešto ne štima, pošto ni Srbi, ni Albanci, ni Bošnjaci, nisu više ono što su bili na prelazu između dva milenijuma, kada bi možda i funkcionisala priča blaziranih izaslanika Vašingtona i Brisela o tome da se Kosovo i RS ne smiju tretirati kao sistem spojenih posuda. Protiv Harisa Silajdžića i Agima Čekua sporo, ali sigurno radi neumoljivi faktor „11. septembar“, a svaki ispaljeni metak na američke i britanske vojnike na Bliskom istoku udaljava bošnjačke i albanske nacionalne projekte od zacrtanih ciljeva. Taj razlaz Zapada i nekadašnjih favorita vidljiv je već sada, jer dok visoki predstavnik u BiH Kristijan Švarc Šiling govori o odlaganju odlaska OHR-a dok se „međunarodna zajednica“ ne uvjeri da za dejtonsku Bosnu nema zime nakon predstojećeg komplikovanog proljeća na Kosovu, Silajdžić ga prezrivo opominje da mirovni sporazum iz vojne baze u Ohaju nije nikakav izvor suvereniteta za njegov pašaluk.
S druge strane, moguće je da će Srbi čekati povratak na Kosovo onoliko koliko Republika Irska čeka da se oživotvori njeno pravo na Alster, iz članova 2 i 3 Ustava, usvojenog u Dablinu 1937. Međutim, iz pješčanika koji će Marti Ahtisari pokrenuti u Prištini, zrna će da klize mnogo brže, ali na drugom kraju, u toliko satanizovanoj vezi sa prostorom Republike Srpske. Neće biti nikakvog infantilnog ustanka, već samo repriziranja i usporenog snimka puta koji su zapadni kreatori albanske secesije prešli tokom prethodne godine. Ukoliko se druga polovina devedesetih shvati kao faza „uslovne nezavisnosti“ RS unutar BiH, a prvih pet ljeta ovog vijeka kao doba „nadgledane nezavisnosti“, zna se šta slijedi poslije aktuelnog parametra „ograničene nezavisnosti“. Samo imenice bez pridjeva, bar prema razrađenoj varijanti diplomatske „kažnjeničke bojne“.
Podsjetimo, istoimenu jedinicu Hrvatskog vijeća odbrane iz prošlog rata u BiH vodile su osobe sa simptomatičnim nadimcima: Štela i Tuta. Ahtisari bi morao da posjeti taj tandem u Hagu, da bi shvatio da svako „posredovanje“ zasnovano na pseudonimu Vinka Martinovića završava na dnu noćne posude iz „estradne titule“ Mladena Naletilića.

(Tekst je objavljen u “Novom Reporteru” 24.1.2007.)

 

 

 

 

 
 
Copyright by NSPM