Home
Komentari
Kulturna politika
Ekonomska politika
Debate
Prikazi
Hronika
Polemike
Prenosimo
 
 
Impresum
Pretplata
Kontakt
Oglašavanje
Novi broj
Prošli brojevi
Posebna izdanja
NSPM Analize
Linkovi
Debate:
Kosovo i Metohija
Srbija i Crna Gora
Srbija i NATO
Srbija među ustavima
Crkva i politika
Kuda ide Srbija?
Svet nakon 11. septembra
Istina i pomirenje na ex-YU prostoru
   
  Komentari:
Politički život
Kolumne Đ. Vukadinovića i S. Antonića
Kulturna politika
Ekonomska politika
Polemike
BiH - deset godina posle Dejtona
Savremeni svet
   
  Pregledi:
Prenosimo
Prikazi
Hronika
Ankete
   
 

PRIKAZI

Prikaz knjige: uredile Paoala Bacchetta, Margaret Power, Right-Wing Women - From Conservatives to Extremists Around the World, Routledge, New York and London, 2002

   

 

Zoran Ćirjaković

Ženska desnica: otkrivanje ekstremistkinja

Prikaz knjige: Uredile Paoala Bacchetta, Margaret Power, Right-Wing Women - From Conservatives to Extremists Around the World, Routledge, New York and London, 2002

Knjiga "Desničarke - od konzervativki do ekstremistkinja širom sveta" koju su priredile Bacchetta i Power predstavlja prvi ozbiljan, interdisciplinarni pokušaj da se razume zašto žene širom sveta prilaze esktremističkim, fundamenatalističkim, ultradesničarskim, neretko otvoreno mizoginim organizacaijama i kakvu ulogu imaju u njima. Knjiga, koju su recenzenti opisali kao "kolekcija komparativnih eseja neprocenjive vrednosti" (Amrita Basu) i "razbijač konvencionalnih stereotipa" (Claudia Koonz) raspršila je široko rasprostranjenu iluziju da su ovo "muške organizacije" u kojima je žensko učešće samo periferno, ili predstavlja uzezetak. Zaključci koji su nameću iz ovog originalnog zbornika su opisivani kao "uznemirujući" i "otvorili su oči" čak i mnogim vodećim autoritetima za ekstremističke pokrete. Dodatnu snagu ovoj knjizi koja ruši brojne predrasude daje činjenica da su autorke devetanest radova uglavnom poznate, ne samo kao naučnice, već i kao ugledne feminističke i antiratne aktivistkinje.

Profesorka Bacchetta (danas na Fakultetu za ženske studije na University of California, Berkeley, u vreme pisanja knjige predavala je na Odeljenju za žesnske studije i geografiju na University of Kentucky ) kaže da je u istraživanjima koje je obavljala u Francuskoj i Indiji došla do rezultata koji su u suprotnosti sa široko rasprostranjeim shavatanjima o desničarkama. U uvodu knjige urednice pišu da "knjiha predstavlja izazov dominatnom shavtanju desnice: onom koji umanjuje mesto žena i roda...". One kažu da ova knjiga "jasno ilustruje da žene nisu ni obmanute (sledbence) muškaraca-desničara, ni njihove manej moćne kopije". Ovi zaključci su izvedeni iz radova koji se bave i istorijskim (Musolinijeva Italija, "afrikanerska" Južnoafrička republika u vreme aparthejda, Frankove Španije, Čilea u vreme Pinočeove diktaure...) i savremenim (Francuska, Indija, Turska, Egipat, Australija...) situacijama.

One problematizuju i činjenicu da su "difuzne definicije desnice na problematičan način izvedene iz studija evrospke desnice, nove i stare" i zatim "univerzalizovane i nemtnute van Evrope". Suprotstavljaju se i teorijama "koje pozicioniraju Evropu u centar sveta, kao izvor svih komplikovanih društvenih organizacija i shavtanja" i dovode u pitanje široko rasprostravljeno shavatanje da "u svakom društvu postoji levica". Baveći se islamsitkinjama u Egiptu Azza Karam piše u eseju "Isalmizam i feminizam u Egiptu" da, čak i u slučajevima kada postoji levica to ne znači da će je desničarke doživljavati kao "svog glavnog neprijatelja".

Karam piše da mnoge velom pokrivene, "religiozne feministkinje" i "islamistkinje" (termini koje ova autorka preferira u odnosu na, podjedanako prihvatljiv, islamske fundamentalistkinje) odbijaju da budu nazvane feministkinjama, ne zato što smatraju da je nedaekvatan, već zato što je "zapadni termin, to jest deo jezika opresivnog i kolonijalističkog zapšada". Ona piše i da "sekularne feministkinje odbijaju da tolerišu bilo kakvu referencu na religiju, jer veruju da su takvi izvori inherentno represivni prema ženama i potencijalno unose razdor koji sprečava formiranje jedinstvenog ženskog pokreta". "Islamističke feministkinje", piše Karam, promovišu "tradicionalnu vizualizaciju žena kao pkornih supruga, divnih majki i velikih Božjih vojnikinja".

Urednice zbornika pišu da su "i dalje desničarke (kao i ostale društvene akterke) u javnosti manje vidljive od njihovih muških kolega. Čak i kada su jako vidljive one često, ili izčažu preteranu ženstvenost dok brane mačističke vrednosti, ili pokazuju transgresivnu, skoro dvorodnu ( begendered ) figuru". U Autraliji Pauline Hanson, poslanica u austarlisjkom parlamentu poznata po rasističkim izajavama, "naizmenično izvodi ulogu femme fatale, svačije ćetke i (antilezbijesko) lezbijeske šik žene dok brani iste mačističke, rasističke i kapitalističke stavove". Hanson javno "traži ukidanje multikulturalizma" i o merama koje su uvedene da bi popravil epoložaj Aboridžina i drugih manjinskih grupa govori kao o "obrnutom rasizmu" koji ugrožava " mainstream Australijance". Bronwyn Winter piše da koliko god priče Honsonove o aboridžinima "kao kanibalima pre naseljavanja belaca i opasnosti da ćemo, ako se nešto ne uradi, uskoro gledati u lezbijku, kiborga, azijskog porekla kao (autsrlisjkog) premijera" njena retorika "omogućav da ponekad podjednako rasistički diskurs vlade počne da deluje 'umereno' i u svakom slučaju mnogo razumnije". Winter piše i ogromnom izaovu koja je ova "nezavisna žena" psotavila pred feministkinje, koje su je neretko, pogrešno "ignorisale kao trivijalno i efeemerno skretranje paženje".

Urednice pominju i ulogu Laure i Gorge W. Busha "koje se suprotstavljaju većini zahteva američkih feministkinja i koji pre 11. septembra 2001. godine nisu primećivali bilo kakav seksizam u Avganistanu pod vlašću Talibana, i koja sada sebe staeški pozicioniraju kao svetski šampione u borbi za oslobođenje avganistanskih žena kako bi omekšali mačistički 'sve ćemo ih pohvatati' diskurs i kako bi američke žene privukli u saizvršilaštvo u ratu".

Knjiga predstavlja odličanu ilustraciju širine tema kojima se danas bave feminističke naučnice, svedočanstvo njihove spremnosti da se uhvate u koštac i obračunaju i sa (kako pokazuje ovaj zbornik, lažnim) "pozitivnim" steretipima o ženama. Nira Yuval-Davis piše da ova knjiga "postavlja značajna pitanja o vezi između žena, nacionalizma i feminizma". Bacchetta je poslednjih godina, posle objavljivanja ovog zbornika, posebno zainteresovana za "rodnizovani navionalizam" (gendered nationalism), dok je Power nastaviala da se bavi odnosom "roda i moći" i "kontradikcijama u ženskim životima" i uključila se u rasparve o moralnosti i zakonistosti mera koje SAD primenjuju u "ratu protiv terora".

 

 

 
 
Copyright by NSPM