Home
Komentari
Kulturna politika
Ekonomska politika
Debate
Prikazi
Hronika
Polemike
Prenosimo
 
 
Impresum
Pretplata
Kontakt
Oglašavanje
Novi broj
Prošli brojevi
Posebna izdanja
NSPM Analize
Linkovi
Debate:
Kosovo i Metohija
Srbija i Crna Gora
Srbija i NATO
Srbija među ustavima
Crkva i politika
Kuda ide Srbija?
Svet nakon 11. septembra
Istina i pomirenje na ex-YU prostoru
   
  Komentari:
Politički život
Kolumne Đ. Vukadinovića i S. Antonića
Kulturna politika
Ekonomska politika
Polemike
BiH - deset godina posle Dejtona
Savremeni svet
   
  Pregledi:
Prenosimo
Prikazi
Hronika
Ankete
   
 

DEBATE

Kosovo i Metohija

   

 

Nikola Simićević

Nezavisno Kosovo - stvaranje države na tekovinama genocida

U iščekivanju predloga Martija Ahtisarija o konačnom statusu Kosova i Metohije u domaćoj i međunarodnoj javnosti dosta se špekuliše u vezi sa tim dokumentom, ali sve intenzivnije i češće govori se o nezavisnosti te pokrajine kao jedinom mogućem i ostvarivom rešenju. Da bi ublažili reakciju srpske strane, međunarodni zvaničnici koriste razne eufemističke atribute uz termin nezavisnost – „uslovna“, „nadgledana“, „nadzirana“, „kontrolisana“ i sl. Bilo kako bilo, sve te sintagme kao svoju centralnu reč imaju nezavisnost koja odražava njihovu jedinu suštinu.

Poruka građanima Srbije i svetskoj javnosti glasi: Kosovo će biti nezavisno. Za odobravanje teze o neophodnosti izdvajanja Kosmeta iz sastava Srbije i konstituisanja istog kao nezavisne države, potežu se tri glavna argumenta: prvi, činjenica da Kosovo već sedam i po godina de facto nije deo srpskog ustavno–pravnog poretka, da na tom području državni organi Srbije nemaju nikakve ingerencije i da bi u tom smislu proglašenje nezavisnosti Kosova bilo samo formalno priznanje postojećeg stanja; drugi da na teritoriji Kosova i Metohije većinsko stanovništvo čine Albanci, a ne pripadnici državotvornog naroda u Srbiji, i treći, da je država Srbija 1998. i 1999. godine sprovodila etničko čišćenje i pokušala genocid nad kosmetskim Albancima koji stoga ne mogu više imati poverenja u niti doživeti Srbiju kao svoju državu.

Prvo što moramo imati na umu kada o ovim argumentima govorimo je činjenica da prema Rezoluciji 1244 donetoj nakon agresije NATO pakta na Jugoslaviju, Kosmet predstavlja integralni deo teritorije Savezne Republike Jugoslavije koji će privremeno biti pod upravom Ujedinjenih nacija. Posle petooktobarskih političkih i društvenih promena, SRJ je međunarodno priznata kao država prijemom u Ujedinjene nacije u granicama koje uključuju i Kosovo i Metohiju. Kako je pravni naslednik Savezne Republike Jugoslavije, koja je u međuvremenu promenila naziv u Srbija i Crna Gora, Republika Srbija, to se Rezolucija 1244 i prijem u Ujedinjene nacije automatski odnose na Srbiju koji garantuju njen teritorijalni integritet. Uz to, Povelja Ujedinjenih nacija jemči punu zaštitu teritorijalne celovitosti i nepovredivosti granica svojih država članica. U tom smislu međunarodno pravno gledano prihvatljivo je svako rešenje statusa Kosmeta koje podrazumeva očuvanje teritorijalnog integriteta Republike Srbije. Svako rešenje koje podrazumeva nezavisnost i u tom smislu narušavanje teritorijalne celovitosti Srbije de facto znači gaženje međunarodnog prava i predstavlja akt nasilja nad pravom par ekselans . To što državni organi Srbije nemaju nikakvih ovlašćenja na Kosmetu i stoga ne mogu učestvovati u kreiranju politike u toj pokrajini, ne znači da to mora zauvek ostati tako i da se u tom smislu ništa ne može promeniti. Obezbeđivanje široke autonomije za Kosmet u sastavu Srbije jedino je pravno moguće rešenje, a kako Ujedinjene nacije i počivaju na doktrini o neprikosnovenosti međunarodnog prava, to su samo pravna rešenja ujedno i jedina moguća rešenja.

Drugo, etnički argument koji se poteže u svrhu potkrepljivanja teze o Kosmetu kao nezavisnoj državi, u najmanju ruku je bespredmetan. U najvećem broju država u svetu pripadnici nacionalnih ili etničkih manjina čine većinsko stanovništvo u nekim njihovim delovima, pa bi u tom smislu, ako se etnički argument prihvati kao validan, malo koja država očuvala svoju teritorijalnu celovitost. Davanje nezavisnosti Kosmetu iz etničkih razloga otvorilo bi veliki broj pitanja položaja mnogih regija u svetu u kojima dominiraju pripadnici neke etničke zajednice. Kako bi se u tom slučaju mogla osporiti legitimnost zahteva za nezavisnošću Baskijaca i Katalonaca u Španiji, Čečena u Rusiji, Mađara u Rumuniji i Slovačkoj, Nemaca u Francuskoj i sl. Ako bi Kosmet bio izdvojen iz Srbije i postao nezavisna država zato što u njemu demografsku većinu čine Albanci, pripadnici nacionalne manjine u Srbiji, zašto tek ne bi imali pravo na nezavisnost Srbi i Hrvati na onim teritorijama na kojima čine većinsko stanovništvo u Bosni i Hercegovini gde imaju status državotvornih naroda. Zašto u tom slučaju ne bi imali pravo na nezavisnost i Srbi iz Hrvatske u kojoj su bili državno–konstitutivni narod sve do 1990. godine, što je na protivpravni i antiustavni način promenjeno, na onim područjima gde je većinsko stanovništvo do etničkog čišćenja 1995. godine bilo srpsko?

Treće, teza da je država Srbija sprovodila etničko čišćenje i pokušala genocid nad Kosmetskim Albancima nikada valjano nije dokazana već je ostala na nivou floskule koje se zahvaljujući intenzivnoj medijskoj kampanji i propagandnom ratu nametnula kao aksiom u koji se ne može sumnjati i čija se istinitost bez ikakve provere sama po sebi podrazumeva. Ključni argument koji se u svrhu dokazivanja ove teze navodi je činjenica da je tokom NATO invazije na Jugoslaviju oko 800 000 Albanaca napustilo Kosmet i prešlo na teritoriju Albanije i Makedonije. Svetskoj javnosti to je prezentovano kao posledica terora i etničkog čišćenja koje su sprovodile srpske oružane snage. Veoma je indikativno da pomenuta cifra Albanaca napušta teritoriju Srbije u trenutku kada Severno–atlantska alijansa sprovodi intenzivno bombardovanje Jugoslavije, koje je po svom obimu bilo najveće upravo na području Kosova i Metohije, a ne pre početka pomenutog bombardovanja kada su kosmetsku teritoriju manje–više nesmetano kontrolisale srpske snage. Kažem manje–više nesmetano, jer su neka područja te pokrajine bila pod kontrolom terorističkih grupa tzv. OVK. Ako su srpske snage sprovodile masovno etničko čišćenje nad Albancima, onda bi logično bilo da ono najintenzivnije bude u onom periodu kada su srpske snage imale najveći stepen kontrole nad Kosmetom, a ne u trenutku kada je Kosmet bivao zasipan bombama koje su u mnogome remetile komunikacije i koordinirane aktivnosti unutar srpskih snaga koje su bivajući na meti tih bombi bile u velikoj meri raslabljene. Albanci počeli su u ogromnom broju napuštati područje Kosova i Metohije od momenta otpočinjanja intervencije NATO pakta, bežeći i sklanjajući se od NATO bombi koje su podjednako ubijale i Albance i Srbe i podjednako uništavale i albanske i srpske kuće. Da su Albanci odista bežali od „etničkog čišćenja“ srpskih snaga, zar bi više hiljada njih krenulo u pravcu ostatka Srbije da nađu utočište u manje bombardovanom delu zemlje koja je „nad njima pokušala genocid“.

U razmatranju ove tematike osvrnimo se na izjave mnogih međunarodnih i kosmetskih zvaničnika u kojima se u raznim kontekstima govori o albanskoj većini i nacionalnim manjinama na Kosovu u koje kao najbrojnija spada i srpska. U demografskom smislu Albanci jesu većina, a Srbi manjina na Kosmetu, pa se u okviru demografskog konteksta može govoriti o albanskoj većini i srpskoj manjini, ali se ne može za Srbe koristiti termin „nacionalna manjina“, jer taj pojam nije demografska, već pravna kategorija. U ustavno–pravnom smislu postoji jasna distinkcija pojmova državno–konstitutivni narod i nacionalna manjina. Državno–konstitutivni narod je nosilac suvereniteta države, dok nacionalna manjina to nije. Iz svega rečenog jasno je da projektanti nezavisnog Kosmeta, Kosmet vide kao državu albanskog naroda u kojoj bi Srbi imali status nacionalne manjine. Time bi bilo počinjeno još jedno pravno nasilje i presedan – da na teritoriji jedne međunarodno priznate države na kojoj pripadnici jedne nacionalne manjine čine većinsko stanovništvo stvori se nova država u kojoj bi ta nacionalna manjina dobila status jedinog državotvornog naroda, dok bi pripadnici državno–konstitutivnog naroda države na čijem delu terotirije se ta nova država uspostavlja dobili status nacionalne manjine.

Drugo, kada govorimo o etničkoj slici Kosova i Metohije u ovom trenutku i u tom smislu albanskoj demografskoj većini i srpskoj manjini, moramo se osvrnuti unazad u ne tako davnu prošlost i sagledati uzroke takve etničke strukture kosovsko–metohijskog stanovništva.

Prema popisu stanovništva Kraljevine Jugoslavije iz 1931. godine na području Kosova i Metohije Srbi su činili oko 60%, a Albanci oko 30% stanovništva, dok su ostatak činile ostale etničke grupe. U toku Drugog svetskog rata veći deo Kosmeta pripao je tzv. „Velikoj Albaniji“ koja je predstavljala marionetsku fašističku državu pod kontrolom Musolinijeve Italije, sličnu tzv. Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. U toj Albaniji fašistički režim shodno svojoj ideologiji na čitavoj teritoriji te države u cilju stvaranja velike etnički čiste albanske države sprovodio je diskriminatorsku politiku prema nealbancima koja je realizovana kroz pogrome, etničko čišćenje uključujući i masovna ubistva pripadnika nealbanskog stanovništva. Iz tih razloga albanski fašisti, tzv. balisti, su na području Kosova i Metohije počinili genocid nad Srbima počinivši svirepa ubistva više hiljada Srba, proterivanje njih oko pola miliona i uništavanje značajnog dela srpske duhovne baštine. U tom periodu se veći broj Albanaca na nelegitiman i nelegalan način naselio na Kosmet uzurpirajući imovinu u legalnom vlasništvu Srba koji su bili pobijeni ili proterani. Posleratna vlast u Jugoslaviji odmah po okončanju Drugog svetskog rata donela je odluku o zabrani povratka nasilno proteranih Srba na Kosovo i Metohiju, konfiskovala značajan deo srpske imovine na tom području koji je potom ustupila ili prodala Albancima i dozvolila nove talase masovnog naseljavanja albanskog stanovništva iz Albanije čime je plodovima genocida albanskih fašista nad srpskim narodom pokušala dati legitimitet. Kako je i sama komunistička vlast u Jugoslaviji uspostavljena na nelegitiman način, revolucijom, kroz nasilno rušenje ustavno–pravnog poretka Kraljevine Jugoslavije, to se i njene odluke ne mogu smatrati pravno validnim i legitimnim, a posebno zbog činjenice da iste predstavljaju podršku i nastavak politike genocida. Jednom rečju, Albanci postaju većinsko stanovništvo na Kosmetu usled genocida koji je počinjen nad srpskim narodom.

Tokom oružanih sukoba na Kosovu i Metohiji tokom 1998. i 1999. godine, albanska tzv. Oslobodilačka vojska Kosova, koja je zbog činjenice da je masovno ubijala civile i vršila napade na srpsku vojsku i policiju, kao legitimne snage države Srbije i Jugoslavije, po svim međunarodno–pravnim parametrima predstavljala terorističku organizaciju, izvršila je genocid nad Srbima na području Kosmeta. Da bih potkrepio ovu tezu, kratko ću se osvrnuti na Povelju Ujedinjenih nacija o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida u kojoj stoji da se pod genocidom podrazumeva svako delo počinjeno u nameri potpunog ili delimičnog uništenja jedne nacionalne, etničke, verske ili rasne grupe kao takve. Pripadnici tzv. OVK ubili su oko 2000, a proterali više od 200 000 Srba sa Kosova i Metohije, uništili više od stotinu srpskih sela, razorili više desetina hiljada srpskih kuća i oko 150 srpskih crkava i manastira u cilju uništenja srpske nacionalne zajednice na području Kosmeta što prema pomenutoj Povelji Ujedinjenih nacija zadovoljava sve kriterijume da bude okvalifikovano kao genocid. Osim toga genocid se nikada ne dešava spontano, već uvek ima uporište u nekoj genocidnoj ideologiji. Genocid tzv. OVK nad srpskim narodom ima idejnu podlogu u ideologiji albanskih fašista koji su je izgradili na osnovu idejnog manifesta Prizrenske lige s kraja 19. veka koji je proklamovao stvaranje velike etnički čiste albanske države. U svrhu ostvarivanja te velikoalbanske ideje počinjena su oba genocida nad Srbima na Kosovu i Metohiji – albanskih balista u Drugom svetskom ratu i terorističke tzv. OVK tokom 1998. i 1999. godine. U ideološkom smislu tzv. OVK predstavlja rehabilitaciju i reafirmaciju fašističkog pokreta albanskih balista.

Važno je istaći i činjenicu da genocid nad kosmetskim Srbima nije okončan 1999. godine, već je nastavljen i posle ulaska međunarodnih snaga u južnu srpsku pokrajinu i intenzivno traje i danas. Opet ću se kratko osvrnuti na Povelju Ujedinjenih nacija o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida u kojoj između ostalog stoji da se pod genocidom podrazumeva i podvrgavanje grupe (nacionalne, etničke, verske ili rasne) životnim uslovima koji treba da dovedu do njenog potpunog ili delimičnog uništenja. Česti napadi na kosmetske Srbe – ubistva, fizička i psihička zlostavljanja, uništavanje imovine, rigorozne restrikcije električne energije samo u srpskim selima, život Srba u enklavama okruženih bodljikavom žicom, kao u koncentracionim logorima, u atmosferi straha i potpunoj neslobodi kretanja, nerasvetljavanje zločina počinjenih nad Srbima, nedavni upadi pripadnika kosovske policije u srpske kuće u centralnom Kosmetu i nasilničko ponašanje prema njihovim žiteljima, predstavljaju podvrgavanje srpske nacionalne zajednice životnim uslovima koji treba da dovedu do njenog nestanka sa područja Kosova i Metohije. Usled takvih životnih uslova veći broj Srba napustio je svoja ognjišta na Kosmetu u proteklih nekoliko godina, a mnogi od njih to sve češće najavljuju.

Ukupnoj genocidnoj politici koja se sprovodila i sprovodi prema Srbima na Kosovu i Metohiji nezanemarljiv doprinos daje i imenovanje južne srpske pokrajine u međunarodnoj javnosti iz čijeg naziva se briše odrednica Metohija. Pun, jedini legitiman i jedini geografski ispravan naziv te pokrajine je Kosovo i Metohija, skraćeno Kosmet, jer se ona sastoji od dve geografske regije – Kosova koji obuhvata njen severni i istočni deo i Metohije koja zauzima njen zapadni i južni deo. Izuzimanje termina Metohija iz imena ove pokrajine od strane albanskih političara sa Kosmeta, koje je prihvatila i većina međunarodnih zvaničnika, nije posledica nepoznavanja geografije, već ima svoje duboke ideološke razloge. Imenica Metohija nastala je od reči metoh, što znači crkveni, odnosno manastirski posed. U srednjovekovnoj Srbiji područje Metohije najvećim delom bilo je pod metosima u vlasništvu srpskih manastira, te je ta regija stoga i nazvana Metohijom. Ime Metohije je u tom smislu nepobitan dokaz o prisustvu srpske države i naroda na području današnjeg Kosmeta još u srednjem veku, pa njeno pominjanje u zvaničnom nazivu pokrajine predstavlja stalno podsećanje na činjenicu od kada je ta oblast u sastavu srpske države i od kada u njoj žive Srbi. Oduzimanje termina Metohija i nametanje imenice Kosovo kao zvaničnog naziva pokrajine, a i potencijalne nezavisne države, predstavlja ništa drugo do još jednu pobedu u nizu velikoalbanske ideje i njene platforme politike genocida nad Srbima.

Dok se sve navedeno dešava, političari u Srbiji, oni koji su pozvani da vode politiku zaštite ukupnih srpskih nacionalnih interesa, zaokupljeni su međusobnim obračunima, predizbornom kampanjom svojih stranaka i koalicija u kojoj, kao i uvek, građanima nude razna obećanja boljeg i srećnijeg života u koja smo se svi koji živimo u Srbiji mnogo puta do sada uverili koliko su realna i ostvariva, prosipaju demagogiju, a po pitanju Kosmeta, zaštite preostalih Srba i povratka prognanih, osim nekolicine koji javno daju podršku nezavisnosti te pokrajine, kao po nekom automatizmu ponavljaju već svima poznatu floskulu „više od autonomije, manje od nezavisnosti“ koja očito ni njima samima nije sasvim i do kraja jasna. Kosovo i Metohija pod nazivom Kosovo postepeno tone ka nezavisnosti sa izrazitom tendencijom smanjenja broja Srba i potpunog marginalizovanja njihovog učešća u kreiranju buduće politike Kosmeta. Još jedna albanska država se postepeno stvara na delu teritorije Srbije, a zvanična srpska politika ne čini ništa osim davanja raznih izjava, dakle, prazne priče, koje malo ko u svetu uopšte i čuje.

A i zašto bi se bavili time kada je predizborna kampanja u toku. Treba se boriti za vlast i sve privilegije koje ona pruža.

 

 

 

 

 
 
Copyright by NSPM