Home
Komentari
Kulturna politika
Ekonomska politika
Debate
Prikazi
Hronika
Polemike
Prenosimo
 
 
Impresum
Pretplata
Kontakt
Oglašavanje
Novi broj
Prošli brojevi
Posebna izdanja
NSPM Analize
Linkovi
   
 

PRIKAZI

Prikaz knjige: Ugo Vlaisavljević: “Etnopolitika i građanstvo”, Biblioteka Status, dijalog , Mostar, 2006.

   

 

Dušan Babić

FENOMENOLOGIJA GRAĐANSKOG, ETNIČKOG I POLITIČKOG

Ovo je prva knjiga novopokrenute Biblioteke Status izdavača dijalog , istoimene udruge građana sa sjedištem u zapadnom Mostaru. “Dijalog” je i izdavač Statusa , magazina za političku kulturu i društvena pitanja, koji izlazi četiri puta godišnje. Do sada je izašlo devet brojeva sa aktuelnim tematima, kao “Kruži li bauk Jugoslavije Bosnom i Hercegovinom?”, “Jak razlog za (ne)biti zajedno – pitanje bh. identiteta”, “Odnos nacionalnog i građanskog u BiH”, “Društvene i političke elite u BiH” i drugi.

Redakcija, naglašeno mlada po sastavu, okuplja autore sa prostora bivše Jugoslavije raznolikih svjetonazora i političkih uvjerenja, bezmalo rukovodeći se duhom Kišove vizije - polifonije naših glasova (Dušan Kecmanović, Esad Ćimić, Ugo Vlaisavljević, Esad Bajtal, Miloš Šolaja, Srđan Vukadinović, Ivan Lovrenović, Dražen Pehar, Nerzuk Ćurak i mnogi drugi). Šta to vrijedi kad zagovornici koncepta “temeljnog viška ravnopravnosti,” definišu Status kao formu ili tribinu iza koje stoji “Ideologija kvaziliberalnog polit-katoličkog evropocentrizma”, odnosno “uštirkani hrvatski nacionalizam” (Nenad Filipović:”Marx u Dretelju i na Manjači”, rubrika “Bosanski tefter”, sarajevski nedjeljnik Slobodna Bosna , 17. 11. 2005. godine).

Ovaj kraći uvod smatram nužnim i relevantnim upravo za profil NSPM , a i korisnim bibliofilima.

Ugo Vlaisavljević (ranije Jugoslav), je redovni profesor na Filozofskom fakultetu u Sarajevu, gdje predaje ontologiju na Odsjeku za filozofiju i epistemologiju na Odsjeku za psihologiju. Urednik je časopisa Dijalog (Sarajevo) i Transeuropeennes (Pariz). Izuzetno produktivan autor brojnih knjiga, studija, ogleda, članaka i sl. Prevodi s engleskog, njemačkog i francuskog.

Najnovija knjiga”Etnopolitika i građanstvo” dijelom je kompilacija ranije objavljenih radova, ali i prerađenih ili dopisanih pasusa. Sastoji se iz tri djela, odnosno 13 poglavlja

Sam naslov (1) “Jugoslovenski komunizam i poslije: kontinuitet etnopolitike”, jasno sugeriše temeljnu boljku “avangarde radničke klase”. Faktički, klasni interes je bio marginalizovan na uštrb nacionalnog i etničkog. Objašnjenje može piti vodu, jer autentične radničke klase zapravo nije ni bilo. Otuda se pribjeglo “spasonosnoj” etničkoj formuli, koja će se dugoročnije pokazati kao grobar Titove Jugoslavije, što i autor posredno priznaje, govoreći o etničkom kao iznutra ispolitizovanom. Mantra o “bratstvu i jedinstvu” ostaje šuplja fraza, jer je “s propašću komunizma nestao zajednički etnički identitet. Južnoslovensko bratstvo se pretvorilo u daleko srodstvo ili čak u lažno i nametnuto srodstvo”.

(2) “Titov najveći dar:prazno mjesto moći”, uvjerljivo predstavlja najbolje poglavlje ove knjige. Govor o revoluciji je bio nezamisliv bez govora o Titu. A šta nakon njegovog silaska s političke scene, odnosno – šta s njegovim “upražnjenim mjestom”? Odgovor je naizgled jednostavan - zamjene ne može biti, jer bi ona predstavljala izdaju revolucije!?

“…Čini se da je samo sa besmrtnim Titom poredak mogao opstati. Pokazalo se da revolucija nije mogla nadživjeti svog pokretača, jer je mogla biti mlada samo koliko i Tito …”

Drugi dio knjige, sastavljen iz tri poglavlja, pretežno se bavi fenomenom građanskog, etničkog i političkog.

“Etničko je predominantni oblik socijalnog života tamo gdje politika još nije dovoljno politika, a nacija još nije nacija u pravom smislu riječi: demokratska nacija.”

Uporišno mjesto ovih poglavlja predstavlja “Razgovor s Habermasom” (Juergen Habermas), koji je koncem 2000. godine u Parizu vodila Dominik Šnaper (Dominique Schnapper), koju autor opisuje kao “euroskeptik s historijskom sviješću”. Po autoru, skepticizam je neosnovan, posebno u kontekstu evropskog trenda demokratizacije kao labavije artikulacije etničkog i građanskog.

Treći dio, sastavljen od pet poglavlja, bavi se post-Dejtonskom BiH, ali čini i nužne izlete u njenu dalju i bližu prošlost. Govori i o fenomenu konsocijacija, naglašavajući kako su malobrojne konsocijativne države u savremenom svijetu komplikovane i nestabilne zajednice.

Autor na kraju konstatuje kako je civilno društvo kao bitan faktor demokratizacije svake društvene i državne zajednice, u BiH slabašno, te to predstavlja uočiv limitirajući faktor njene budućnosti i samoodživosti.

Mada sadržava obilje citata, fusnota, parafraza umnih ljudi, “Etnopolitika i građanstvo” nije teško štivo. Naprotiv, razumljiva je i srednjoškolcima i studentima i tzv. široj javnosti, a posebno korisna stručnoj, akademskoj, političkoj i srodnoj javnosti.

 

 
 
Copyright by NSPM